057-1 Kurtulus Savasi
4734 kez gösterim alındı.

Üst Başlıklar
İçerik oylama

KURTULUS SAVASI

( 1919-1922)

 

Türk Kurtulus Savasi; ülke bütünlügünü korumak, ulusal egemenlige dayali, tam bagimsiz yeni bir Türk devleti kurmak için tüm ulusca girisilen, çok cepheli bir savastir. Kurtulus Savasi; Osmanli Devleti’ni yok eden, Türklere yasam hakki tanimayan 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Ateskes Antlasmasi sonucu Türk milletinin bir ölüm-kalim mücadelesi olarak baslamistir.

 

KURTULUS   SAVASI ÖNCESI DURUM:

 

Osmanli Devleti’nin Birinci Dünya Savasi’ndaki yenilgisini belirleyen Mondros Ateskes Antlasmasi (30 Ekim 1918) ile Anadolu ve Trakya her türlü isgale açik bir duruma geliyordu. Çünkü Mondros ateskes hükümleri galip devletlere gerekli gördükleri her yeri isgal etme hakki taniyordu. Ülke isgale ugrarken Padisah için önemli olan; saltanatin, halifeligin ve hanedanin selameti idi. Bu antlasma çok agir kosullari içerirken, Istanbul Hükümeti ileride yapilacak baris görüsmelerinde bu kosullari hafifletebilecegini umuyordu.

             Mondros Ateskes antlasmasinin hemen ardindan isgaller basladi. Bu antlasmanin 7 inci maddesine göre, Itilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durumu bahane ederek istedikleri bölgeleri isgal edebileceklerdi.

Bogazlar Ingilizlerin kontrolüne geçti. Ingilizler Çanakkale, Musul, Batum,   Antep, Konya, Maras, Samsun, Bilecik, Merzifon, Urla ve Kars’i isgal ettiler. Fransizlar ise; Trakya’daki demiryolunun önemli istasyonlarini, Dörtyol, Mersin, Adana ve Afyon istasyonunu isgal ettiler. Ingilizler tarafindan isgal edilen, Güney Dogu’daki bazi iller daha sonradan Fransizlara terk edilmistir. Italyanlar ise Antalya, Kusadasi, Bodrum, Fethiye ve Marmaris’i isgal ettiler. Konya ve Aksehir’e de asker yolladilar. Mondros Mütarekesi’nin Dogu Anadolu’da 6 vilayetin Ermenilere birakilacagina iliskin maddesi   Ermenileri harekete geçirdi. Ermeniler kurduklari Alaylarla Dogu Anadolu’da yayilmaya ve   bölgedeki Türklere zulüm ve baski yapmaya basladilar. Kozan, Osmaniye, Mersin ve Adana’ya Fransizlarla birlikte Ermeni çetecileri de geldi.

Yunanlilar kendilerine vaat edilen Ege Bölgesi’ni ele geçirmek üzere, Ingiliz, Amerikan ve Fransiz savas gemilerinin korumasi altinda, 15 Mayis 1919’da Izmir’i isgale basladilar. Izmir’in isgaline tepki olarak gazeteci Hasan Tahsin tarafindan düsmana atilan ilk kursun Kurtulus Savasimizin baslangici olmustur. Daha sonra Yunanlilar 3 koldan Ege Bölgesi’ni isgale basladilar.

Mondros ateskes antlasmasindan sonra isgallerin baslamasina karsilik Padisah ve Osmanli Hükümeti isgallere karsi ses çikarmamislar, orduyu gelistirip güçlendirmeye yönelmemisler, sadece kendi çikarlarini düsünmüsler, çekingen ve korkak davranmislar, ülkeyi içinde bulundugu durumdan kurtarmak için hiçbir tedbir almamislardir.

Kurtulus savasimizda isgallere karsi ilk silahli direnis Güneydogu Anadolu’da Fransizlara karsi baslamissa da, ilk Kuvayi Milliye hareketi Bati Anadolu’da Yunanlilara karsi olusturulmustur. Yunan birliklerinin Izmir’i isgal etmesi ve Anadolu içlerine ilerlemeye baslamasina seyirci kalan Osmanli Hükümeti’nden artik hiçbir sey beklenemezdi. Bu durum, Kuvayi Milliye’nin dogusunu ve Milli Mücadele’nin baslamasini kolaylastirici etkenler olmustu.